aliakyar

Manyetik tape(teyp) veri saklama için kullanılan sıralı depolama(sequential storage) ortamıdır. Evet burda başka bir terim önümüze geldi, sıralı depolama. Evet, bir kelimeyi öğrenirken başka biri beliriveriyor. Bütünsel bir kavrayış için bunu da ele almamız gerekiyor ancak ileride.

Daha derinlere dalmadan önce tape(teyp) nedir, ona bakalım. Tape şerit, sargı ve bant anlamlarına gelmektedir. Eski kasetlerden bildiğimiz kahverengi-siyah ince film şeritlerine manyetik teyp(magnetic tape) denmektedir. Ancak zamanla bu manyetik bandın bulunduğu kaset, kartuş gibi cihazlar için de kullanılmaya başlayınca karşıladığı ürün-anlam genişlemiştir. 

Tape(teyp)ler ilk başta open-reel formatındaydı ancak zamanla yerini başka türlere bıraktı. Reel kelimesinin bu alandaki anlamı makaradır. Evet bu,  teyiplerdeki bantların sarıldığı makara oluyor. Open-reel yani açık makara.

Daha sonraları, kapalı bir muhafaza içinde tek makaralı ve daha küçük kartuşlar(cartridge) geliştirildi ve daha sonra digital linear tape(DLT) olarak adlandırıldı.

Teknolojinin ilerlemesi ve market ihtiyacının artış göstermesiyle birlikte IBM, HPE, Seagate in bir araya gelip oluşturduğu konsorsiyum linear tape-open(LTO)’yu açık kaynak/standart olarak geliştirip sundu ve günümüzde tercih edilen tape formatı olmuştur LTO. İlk çıktığı günden bu yana sayısız geliştirmelerle birlikte şu an LTO-14 versiyonu/modeli çıkmıştır.

Tape teknolojisinde bilinmesi gereken 2 ana terim daha var, kaset(cassette) ve kartuş(cartridge). İki kelime de aslında kutu, kutucuk anlamında gelmektedir. Aralarında yapısal farklılıklar bulunmaktadır.

Kartuş içinde bir tane teyp makarası(reel of tape) bulundurur. Bu da açıcı makaradır.

Kaset ise hem makara toplayıcısı-sarıcı(take-up reel) hem de makara açıcı(supply reel) bulundurur. Hatırlarsanız, teyp çaların ileri/geri sarma düğmesi vs. arızalandığında makara deliklerine kalemi sokup kasedi diğer makaraya sardırırdık. İşte kaset çalışırken,içindeki veri okunurken, siyah şerit birinci makaradan ikinci makaraya doğru hareket eder. Bir makara şeridi açarken diğeri onu kendi üstüne sarardı. Kaset oynatması bittiğinde, teypten(kaset çaları kastediyorum 😉 ) kaseti çıkartıp yönünü değiştirip tekrar çalıştırırdık.

Günümüzde tape depolama sistemlerinde LTO teyp kartuşları kullanılmaktadır.

Sonuç olarak;

kaset ve kartuş da birbirinin yerine kullanılan iki terim. Bu da bazen, özellikle bu alana yeni giren kişiler için, anlam karışıklıklarına sebep olabilmektedir. Kısaca aksi veya detaylı bir şekilde belirtilmediği takdirde kaset derken kartuş, kartuş derken kaset kastedilebilecek olduğu aklınızda bulunsun.

Buralara çok takılmaya gerek yok aslında. Sonuçta manyetik bir teyp var ve …